Column: “De rekening van de aarde komt eraan”

In een vorige column heb ik het gehad over bewuster omgaan met de natuur. Toch merk ik daar in de praktijk nog weinig van terug. We praten erover, we delen berichten, we knikken instemmend, maar echte verandering? Dat blijft vaak uit.

Er wordt wel gezegd: "de hemel is van de Heer, de aarde heeft Hij aan de mensen gegeven." Maar als je eerlijk kijkt naar wat wij met die aarde hebben gedaan, dan is het soms simpelweg om te huilen. Het is niet iets om trots op te zijn eerder iets om bij stil te staan, misschien zelfs om ons voor te schamen.

Wat je vandaag de dag ziet, is dat de mens zich vaak arrogant gedraagt. Alsof wij boven de aarde staan in plaats van erop. Alsof we kunnen doen en laten, breken en maken wat we willen op deze wereld. De realiteit is simpel: we hebben maar één aarde, maar we gedragen ons alsof we er meerdere hebben.

En precies daar zit het probleem: we weten het wel, maar we handelen er niet naar.

1) De rol van commercie speelt een grote rol in de vervuiling van onze planeet. Er worden massaal producten geproduceerd : sneller, goedkoper, en meer, maar wat blijft er achter? Afval. Schade. Uitputting.

Neem plastic als voorbeeld. In sommige landen worden stappen gezet, zoals statiegeldsystemen, maar in andere landen wordt het probleem nauwelijks aangepakt. Daar wint gemak het van verantwoordelijkheid.

Hier zou de overheid een veel grotere rol moeten spelen. Niet alleen reguleren, maar ook actief het gesprek aangaan met bedrijven. Want zolang winst belangrijker blijft dan duurzaamheid, blijft dit probleem bestaan. Dit is geen lokaal vraagstuk dit is een wereldwijd probleem dat om gezamenlijke oplossingen vraagt.

2) Maar dit geldt ook voor watervervuiling en het doorschuiven van problemen. Watervervuiling door stoffen als PFAS, kwik en cyanide heeft enorme gevolgen. Voor natuur, voor dieren en uiteindelijk ook voor onszelf. Rivieren raken vervuild, drinkwater komt onder druk te staan, ecosystemen raken uit balans.

Wat misschien nog wel zorgwekkender is: we lossen het probleem niet op, we verplaatsen het. Wat hier niet meer mag, gebeurt ergens anders. Alsof het probleem daarmee verdwijnt. Ondertussen wijst iedereen naar elkaar, terwijl echte verantwoordelijkheid uitblijft. Grote bedrijven, in combinatie met overheden, spelen hierin een sleutelrol, terwijl juist daar verandering zou moeten beginnen.

3) We richten onze blik steeds vaker naar boven naar de ruimte. Satellieten, raketten, nieuwe technologieën. Ontwikkelingen die vooruitgang symboliseren, maar waar zelden kritisch naar wordt gekeken.

Want wat is de impact hiervan op de lange termijn? Hoe duurzaam zijn deze activiteiten? En wie houdt daar toezicht op? Als we het hebben over klimaatverandering, moeten we eerlijk zijn en het volledige plaatje bekijken. Ook deze “buitenaardse” activiteiten maken daar onderdeel van uit. Meer controle, betere wetgeving en grondig onderzoek zijn geen overbodige luxe, maar noodzaak.

4) Bossen verdwijnen in een tempo dat moeilijk bij te houden is. Niet omdat we het niet weten, maar omdat de vraag naar grondstoffen, landbouwgrond en economische groei blijft toenemen.

Ontbossing is geen losstaand probleem. Het is het gevolg van keuzes die wij maken. Commerciële belangen spelen ook hier een grote rol. En hoewel iedereen het erover eens lijkt te zijn dat het moet stoppen, blijft de echte aanpak uit. De vraag is niet óf we het probleem zien, maar of we bereid zijn er iets aan te doen. Want zolang de vraag blijft groeien, blijft de druk op de natuur bestaan.

Hoe rem je dit af? Dat is misschien wel de moeilijkste vraag van allemaal.

Want eerlijk is eerlijk: het betekent dat we “nee” moeten zeggen. Nee tegen overconsumptie. Nee tegen gemak. Nee tegen een levensstijl waarin alles altijd maar meer en sneller moet. Rijke landen dragen hierin een grote verantwoordelijkheid. Zij consumeren het meest en zouden dus ook het meest moeten veranderen. Daarnaast is het niet meer dan eerlijk dat landen die bijdragen aan het opvangen van CO₂ en het beschermen van natuur daarin ondersteund worden.

Maar we kunnen niet alles afschuiven op “de grote spelers”. Ook wij, als individuen, spelen een rol. En ja die lijkt klein. Maar klein betekent niet onbelangrijk. Het idee dat jouw bijdrage “toch geen verschil maakt” is misschien wel het grootste obstakel van allemaal. Want als iedereen dat denkt, verandert er inderdaad niets.

Maar stel je het omgekeerde eens voor. Wat als steeds meer mensen bewuster gaan leven? Wat als kleine keuzes: minder verspillen, bewuster kopen, zorgvuldiger omgaan met natuur, de norm worden?

Dan ontstaat er wél beweging.

Tot slot, het begint bij bewustzijn, maar het eindigt daar niet. Het vraagt om actie. Om keuzes. Om verantwoordelijkheid. We leven niet los van de aarde we zijn er onderdeel van. En hoe wij met de aarde omgaan, bepaalt uiteindelijk hoe zij met ons omgaat. Dus stel jezelf die vraag, en wees er eerlijk over:

Wat doe jij vandaag anders voor de wereld van morgen?

*Als deze column je heeft geinspireerd, voel je vrij om het te delen of te waarderen door te klikken op het hartje hieronder.