Column: " De rugzak die we allemaal dragen."

Ik zat achter op de brommer, onderweg naar het ziekenhuis. Mijn hand deed pijn nadat ik was gestoken door een insect. Mijn oma en oom vonden dat ik onderzocht moest worden. Toch was mijn eerste gedachte niet de pijn, maar de angst voor een prik.Toen de arts vroeg hoe het ging, zei ik dat het alweer beter voelde. Niet omdat dat zo was, maar omdat ik koste wat kost wilde voorkomen dat ik een injectie zou krijgen. Mijn angst voor naalden was groter dan mijn verstand.

Achteraf zie ik dat angst zich soms langzaam ontwikkelt. Door ervaringen uit het verleden kunnen bepaalde situaties zich vastzetten in je hoofd en lichaam. Je leert ze vermijden en past je gedrag erop aan. Misschien is dat wel de kern van trauma: iets wat langer bij je blijft dan je zou willen.

In Nederland wonen ruim achttien miljoen mensen. Achttien miljoen unieke individuen, met ieder hun eigen verhaal. In feite betekent dat ook: achttien miljoen rugzakken. Toch hebben we één ding gemeen: niemand komt ongeschonden door het leven. Iedereen maakt gebeurtenissen mee die pijn doen, die sporen achterlaten en die tijd nodig hebben om verwerkt te worden.

Trauma’s ontstaan op verschillende manieren. Soms door persoonlijke ervaringen, soms binnen het gezin of de familie, en soms door gebeurtenissen die de hele samenleving raken. Denk aan de coronapandemie. Van de ene op de andere dag veranderde de wereld. Mensen verloren dierbaren, raakten geïsoleerd of leefden maandenlang in onzekerheid. Voor velen heeft die periode littekens achtergelaten die nog altijd voelbaar zijn.

Iedereen probeert op zijn eigen manier met moeilijke ervaringen om te gaan. De één zoekt professionele hulp, de ander vindt steun bij familie, vrienden of geloof. Sommigen trekken zich terug of proberen hun pijn te verdoven. Wat opvalt is dat steeds meer mensen behoefte hebben aan psychische ondersteuning. De wachtlijsten binnen de geestelijke gezondheidszorg laten zien hoe groot die behoefte is.

Maar hoe belangrijk hulp ook is, herstel laat zich niet haasten. Trauma’s verdwijnen niet in een dag, een week of een maand. Sommige ervaringen draag je een leven lang met je mee. De vraag is niet alleen hoe je iets achter je laat, maar hoe je ermee leert leven. Die les heb ik zelf ook moeten leren.

Ik had nooit gedacht dat ik zelf met kanker geconfronteerd zou worden. In mijn geval ging het om stadium 3 longkanker. Je kent de verhalen van anderen dierbaren, maar je denkt vaak dat het je niet zelf zal gebeuren. Totdat dat wel zo is.

Toen het daadwerkelijk gebeurde, kwam ik terecht in een wereld van onderzoeken, gesprekken en behandelingen. Ik heb chemotherapie, immunotherapie en één operatie gehad. Het waren maanden waarin ik werd geconfronteerd met mijn eigen kwetsbaarheid.

Het meest ingrijpende was niet eens de behandeling zelf, maar het besef dat ik geen controle had. Voor het eerst in mijn leven voelde de dood niet als iets wat ver weg is. Het kwam ineens heel dichtbij.Elke controle bracht spanning met zich mee. Hoop en angst gingen hand in hand. Je hoopt op goed nieuws, maar ergens in je achterhoofd blijft de vraag: wat als het terugkomt?

Toch ontdekte ik in die periode ook iets anders. Ik ontdekte hoe krachtig steun kan zijn. Mijn geloof gaf mij houvast op momenten dat het moeilijk was. Maar minstens zo belangrijk waren de mensen om mij heen. Mijn familie bleef naast mij staan. Ze luisterden, leefden mee en lieten mij merken dat ik er niet alleen voor stond. Geen moment heb ik me in de steek gelaten gevoeld.

Daardoor besefte ik dat herstel niet alleen gaat over medicijnen, operaties of behandelingen. Herstel gaat ook over verbondenheid. Over mensen die met je blijven staan wanneer het leven zwaar wordt. Soms kan een luisterend oor meer betekenen dan goedbedoelde adviezen.

Misschien is dat iets waar we als samenleving opnieuw aandacht voor mogen hebben. We leven in een tijd waarin veel mensen zich alleen voelen, terwijl verbinding juist zo belangrijk is. Niet iedereen heeft een oplossing nodig. Soms heeft iemand vooral behoefte aan begrip en een gesprek.

Mijn angst voor naalden is niet verdwenen. Ook de herinneringen aan mijn ziekte draag ik nog met me mee. Sommige ervaringen verdwijnen niet helemaal. Maar ik heb geleerd dat een trauma niet het einde van je verhaal hoeft te zijn. Je kunt leren omgaan met wat je hebt meegemaakt. Je kunt veerkracht ontwikkelen. Je kunt steun vinden bij mensen die om je geven. En je kunt zelf ook die steun voor een ander zijn. Laten we daarom wat vaker naar elkaar omkijken. Wat vaker vragen hoe het écht gaat. Wat vaker luisteren zonder direct te oordelen of met oplossingen te komen.

Heb je behoefte aan een gesprek? Loop je rond met ervaringen waar je moeilijk mee om kunt gaan, of heb je gewoon behoefte aan een luisterend oor? Schroom dan niet om contact met ons op te nemen. Soms begint herstel met een goed gesprek. Je hoeft het niet alleen te doen.

*Als deze column je heeft geinspireerd, voel je vrij om het te delen of te waarderen door te klikken op het hartje hieronder.