Column: "Wordt er gespeeld met menselijk leed?"

Hoe streng kan het asielbeleid worden voordat we vergeten dat het om mensenlevens gaat?

Je ziet het regelmatig op televisie. Mensen die hun land ontvluchten. Mensen die op boten de oversteek maken. Mensen die alles achterlaten omdat ze ergens anders een veiliger leven hopen te vinden.

Het doet mij wat.

Vooral wanneer ik zie hoeveel mensen tijdens deze gevaarlijke reis hun leven verliezen. Dan vraag ik mij af: hoe kan het zover komen? Hoe kan een mens zover gedreven worden dat hij zijn leven op het spel zet voor een kans op een beter bestaan?

Maar dan kijk ik naar Nederland. En dan zie ik iets anders. Ook hier staan mensen onder druk.

Een jongere die al jaren zoekt naar een betaalbare woning. Een gezin dat iedere maand opnieuw moet rekenen om rond te komen. Een oudere die zich afvraagt of het inkomen nog voldoende is nu de kosten blijven stijgen. Mensen die werken, hun best doen, maar zich toch afvragen: hoe lang kan ik dit nog volhouden?

Voor veel mensen voelt de toekomst steeds minder zeker. En daar zit voor mij het dilemma.

Aan de ene kant staat de asielzoeker die bescherming zoekt en niet weet wat de toekomst brengt.

Aan de andere kant staat de Nederlander die zich afvraagt: kan ik mijn huur of hypotheek nog betalen? Kan mijn kind straks een woning vinden? Kan ik mijn boodschappen nog betalen? Hoe ziet mijn toekomst eruit?

Het mes snijdt aan twee kanten.

De één zoekt veiligheid. De ander zoekt zekerheid. En juist daar begint het dilemma. Ik denk dat we dat soms vergeten. Wanneer er gesproken wordt over asielzoekers, gaat het vaak over aantallen, opvangplaatsen, woningen en kosten. Maar achter die cijfers zitten mensen.

De asielzoeker is een mens. Maar de Nederlandse burger is dat ook. Daarom vind ik het belangrijk dat we niet tegenover elkaar komen te staan.

Het is te gemakkelijk om te zeggen dat alle problemen in Nederland door asielzoekers komen. De woningnood en de stijgende kosten hebben meerdere oorzaken. Maar het is ook te gemakkelijk om de zorgen van Nederlandse burgers weg te zetten als onverdraagzaamheid wanneer zij vragen stellen over hoeveel mensen Nederland kan opvangen. Die zorgen zijn er. En daar moet naar geluisterd worden.

Want wat gebeurt er wanneer mensen het gevoel krijgen dat hun eigen problemen niet meer worden gezien?

Dan ontstaat frustratie. En frustratie kan mensen tegenover elkaar zetten. Nederland heeft daarom duidelijke grenzen en duidelijk beleid nodig. Mensen die bescherming nodig hebben, moeten weten waar ze aan toe zijn. Maar mensen die geen recht hebben op verblijf moeten ook niet jarenlang in onzekerheid blijven. Want ook dat is menselijk leed. Wanneer procedures lang duren, opvanglocaties overvol raken en mensen jarenlang niet weten waar ze aan toe zijn, raakt dat niet alleen de asielzoeker.

Ook de Nederlandse samenleving voelt de gevolgen. Een gemeente die op zoek moet naar opvang, terwijl er voor inwoners al nauwelijks woningen beschikbaar zijn. Een jongere die al jaren op een wachtlijst staat. Een gezin dat zich afvraagt of het nog wel mogelijk is om in de eigen buurt te blijven wonen. Dan komt steeds vaker dezelfde vraag naar boven: “Wij moeten mensen in nood helpen. Maar wie zorgt er voor de mensen die hier al wonen?”

Misschien moeten we niet kiezen tussen die twee vragen. Misschien moeten we juist beide vragen durven stellen. Want een land kan alleen mensen blijven helpen wanneer het zijn eigen samenleving ook leefbaar houdt. Het is uiteindelijk de verantwoordelijkheid van de politiek om ervoor te zorgen dat beide kanten worden meegenomen. Het is net als een pan die op het vuur staat en dreigt over te koken. Je moet voorkomen dat de pan overloopt.

Dat betekent niet dat je het vuur helemaal uitzet. Maar je moet wel op tijd ingrijpen. Nederland heeft behoefte aan een beleid dat duidelijk, eerlijk en uitvoerbaar is. Een beleid waarin mensen die echt bescherming nodig hebben niet aan hun lot worden overgelaten, maar waarin ook wordt gekeken naar woningen, betaalbaarheid, zorg, onderwijs en de bestaanszekerheid van de mensen die hier wonen.

Want uiteindelijk gaat het niet alleen om cijfers.

Niet alleen om politieke standpunten. Het gaat om mensenlevens. De asielzoeker vraagt om veiligheid.

De Nederlandse burger vraagt om bestaanszekerheid. Twee verschillende vragen. Maar allebei menselijke vragen. Beiden hebben zorgen. Beiden hebben een toekomst voor ogen. En beiden verdienen het om gezien te worden. De vraag is daarom niet alleen hoe streng ons asielbeleid moet zijn.

De vraag is ook: hoe zorgen we ervoor dat Nederland menselijk blijft voor wie bescherming zoekt én leefbaar blijft voor de mensen die hier wonen? Want als we daar geen antwoord op vinden, wie betaalt dan uiteindelijk de prijs? Wordt er dan niet gespeeld met menselijk leed?

*Als deze column je heeft geinspireerd, voel je vrij om het te delen of te waarderen door te klikken op het hartje hieronder.